Aparat stały metalowy

Aparat stały metalowy to najczęściej stosowany rodzaj aparatu ortodontycznego. Składa się z zamków przyklejonych do powierzchni zębów i łuku, który je łączy. Łuk, wracając do swojego pierwotnego kształtu, przesuwa zęby w zaplanowane położenie.

Zalety aparatu stałego metalowego

• Skuteczność również w złożonych wadach zgryzu, w których aparat ruchomy nie wystarcza
• Trwała konstrukcja, odporna na uszkodzenia w codziennym użytkowaniu
• Precyzyjna kontrola ruchu pojedynczych zębów
• Najniższy koszt spośród aparatów stałych

Aparat pracuje bez przerwy, bo pacjent go nie zdejmuje — to odróżnia go od aparatu ruchomego, którego skuteczność zależy od tego, ile godzin dziennie jest rzeczywiście noszony.

Rodzaje aparatów metalowych w klinice

W klinice zakładamy klasyczny aparat ortodontyczny stały oraz aparat samoligaturujący, czyli taki, w którym zamek ma własny mechanizm zamykający i nie wymaga gumek mocujących łuk. Różnice między obiema konstrukcjami — mechanizm ligatury, częstotliwość wizyt kontrolnych, higiena — opisuje osobny tekst o tym, czym jest aparat samoligaturujący.

O tym, która konstrukcja jest odpowiednia w danym przypadku, decyduje badanie zgryzu i analiza zdjęć na pierwszej wizycie.

Cena aparatu stałego metalowego

Aparat stały metalowy kosztuje 2 500 zł za jeden łuk. Leczenie obu łuków to dwukrotność tej kwoty. Osobno rozlicza się konsultację (200 zł) oraz wizyty kontrolne (200 zł za łuk). Pełne zestawienie składników kosztu opisuje wpis o tym, jaki jest koszt aparatu ortodontycznego.

Konsultacje są płatne — plan leczenia i wycenę przedstawiamy przed rozpoczęciem leczenia, nie w jego trakcie.

Przebieg zakładania aparatu

Założenie aparatu poprzedza diagnostyka: konsultacja ortodontyczna, zdjęcia rentgenowskie, modele diagnostyczne i opracowanie planu leczenia. Sam zabieg przebiega następująco:

1. Oczyszczenie i osuszenie powierzchni zębów
2. Naniesienie materiału wiążącego
3. Przyklejenie zamków w wyznaczonych pozycjach
4. Osadzenie łuku ortodontycznego

Zabieg trwa zwykle od jednej do dwóch godzin i nie wymaga znieczulenia — przyklejanie zamków nie narusza tkanek zęba.

Czas leczenia

Leczenie aparatem stałym metalowym trwa najczęściej od 18 do 24 miesięcy. Długość zależy od rodzaju i stopnia wady, wieku pacjenta oraz regularności wizyt kontrolnych. Po zdjęciu aparatu zaczyna się faza retencji, która utrwala uzyskane ustawienie zębów — bez niej zęby mają skłonność do powrotu do wcześniejszego położenia. Opisuje ją tekst o tym, czym jest aparat retencyjny.

Aparat stały u dorosłych

Wiek nie jest przeciwwskazaniem do leczenia aparatem stałym. U dorosłych kość przebudowuje się wolniej niż u dzieci, więc leczenie bywa dłuższe, ale sama metoda pozostaje ta sama. Warunkiem jest zdrowe przyzębie i wyleczona próchnica przed założeniem aparatu.

Higiena w trakcie leczenia

Zamki i łuk zatrzymują resztki pokarmu, więc wymagania wobec higieny rosną. Zaniedbanie w tym okresie kończy się odwapnieniami — białymi plamami wokół zamków, które zostają po zdjęciu aparatu.

• Mycie zębów po każdym posiłku, a nie dwa razy dziennie
• Szczoteczki ortodontyczne (jednopęczkowe) i nici do aparatu
• Płukanka z fluorem
• Unikanie produktów twardych i klejących, które odklejają zamki

Szczegółowe zalecenia zawiera wpis o higienie zębów z aparatem ortodontycznym, a w oczyszczaniu przestrzeni pod łukiem pomaga irygator.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zakładanie aparatu boli?

Sam zabieg nie jest bolesny. Przez kilka pierwszych dni po założeniu i po każdej regulacji może występować uczucie rozpierania i nadwrażliwość przy gryzieniu — mija samoistnie.

Jak długo nosi się aparat stały metalowy?

Najczęściej 18–24 miesiące, przy lekkich wadach krócej, przy złożonych dłużej.

Czy aparat zmienia wymowę?

W pierwszych dniach wymowa niektórych głosek bywa nieco zmieniona. Język adaptuje się zwykle w ciągu kilku dni.

Czy aparat metalowy jest widoczny?

Tak, zamki metalowe są widoczne. Mniej rzucają się w oczy aparaty z zamkami przezroczystymi — kryształowy i porcelanowy, które działają na tej samej zasadzie.